Joan den asteazkenean, hilaren 21ean, agerraldia egin genuen Eusko Legebiltzarrean, etorkizuneko Euskadiko Gardentasun Legea nolakoa izatea gustatuko litzaigukeen azaltzeko.
Defendatu genuen Informazioa Eskuratzeko Eskubidea ez dela luxu bat, herritarren eskubide bat baizik, eta benetan garrantzitsua dena jarri genuen mahai gainean: herritarrei zerbitzatzea.
Arau bakarra euskal administrazio guztientzat
Gaur egun, Euskadin gardentasunaren arloko lau arau daude: estatukoa eta hiru foru-arauak, foru-aldundi bakoitzeko bana.
Euskadiko Gardentasunaren Legeak arau-esparru bakarra ezarri beharko luke, nahitaez bete beharrekoa, edozein euskal erakunde publikorentzat, edozein dela ere haren autonomia-eremua, foru-eremua edo toki-eremua.
Bestela, herritarrak behartuko lituzke, berez konplexua den egitura publiko bat ez ezik, bost araudi ezagutzera, eta, informazioa eskuratzeko eskubidea ukatuz gero, zein organo, kontseilu edo batzordetara jo behar duten erreklamazio bat jartzera.
Erakunde batzuk besteak baino gardenagoak izatea ere ekarriko luke, herritarrengan sentsazio faltsua sortuz. Ez al dira hain gardenak ezkutatzeko zerbait dutelako, edo, besterik gabe, hain zorrotza ez den arau batek arautzen ditu?
Gardentasun Agintaritza bat, hortzekin
Gardentasunaren Euskal Agintaritza berriak (Gardena) zigortzeko gaitasuna izan behar du. Ez bakarrik salatzailearen babesean, baita gardentasunaren arloan ere. Bestela, beldur gara haien erabakiak “gomendio” hutsak izango direla.
Gainera, bere ebazpenei jaramonik egiten ez bazaie, berak jo behar du auzibidera. Herritarrek ez lukete justiziara jo behar, horrek dakarren kostuarekin, agintari baten ebazpen batek dagoeneko aitortu dion eskubide bat aitor diezaioten.
Erabil ditzakegun datuak, ez bakarrik ikusi
Zertarako balio du informazioa argitaratzeak, berrerabili ezin ditugun formatuetan badago?
Datu publikoak aztertu eta eraldatzean, horiek ezagutza sozial, zientifiko eta ekonomikoaren iturri baliotsuak bihurtzen dira. Berrerabiltzeak gardentasuna eta herritarren parte-hartzea bultzatzeaz gain, berrikuntza sustatzen du, ezkutuko ereduak aurkitzea ahalbidetzen du eta politika publiko eraginkorragoak garatzea errazten du.
Eta horren adibide dira Eusko Jaurlaritzak urtero argitaratzen dituen Komunikazio eta Publizitate Instituzionaleko Memoriak. Asteak lanean eman ondoren, guk datuak atera eta gure Gardena plataforman irekian argitaratzea lortzen dugu. Memorietan ikus zitekeen egindako kanpaina bakoitzaren banakapen osoa, baina, eta guztizkoa? eta komunikabideen arteko banaketa?
Eta ariketa bera egin genuen Hautaketa Aholkularitzekin edo Euskal Alderdi Politikoen Fundazioekin.
Eta hemen, Euskadiko Gardentasunaren Legeak bide luzea du egiteko. Bestela, Europako datu-estrategia oso baten aurka egingo du, sartzeko atari bakarra barne. Zeren hemen, ataririk ez dagoelako.
Gu, fidatzen gara
Guk uste dugu hausnarketa-aldi bat irekiko dela, eta gutxienekoen lege bat dirudiena harro egoteko moduko lege bihurtuko dela. Bestela, ateak ixten eta leihoak irekitzen jarraitu beharko dugu, aireztatzeko.
Bideoa uzten dizuegu, Eusko Legebiltzarraren adeitasunez egindako agerraldi osoarekin.
La transparencia no es un regalo de las instituciones, sino un derecho fundamental para una democracia sana